تبلیغات
سایت خبری کردستان و اورامانات - نگاهی گذرا به فرهنگ و ادبیات هورامان.........آراد کبیر
سه شنبه 13 مرداد 1388

نگاهی گذرا به فرهنگ و ادبیات هورامان.........آراد کبیر

• نوع مطلب: مقالات ،درباره هورامان ،
• نوشته شده توسط: آراد کبیر

فرهنگ هورامان

هورامان سرزمین ترانه‌های معطوف به طبیعت ، سرزمین شاعران طبیعت دوست ، سرزمین ادبیات شفاهی و نانوشته و سرزمین عرفان دوستان بوده است .متاسفانه هورامان بعلت صعب العبور بودن ارتباط چندانی زیادی با نواحی دیگر نداشته و....

نگاهی گذرا به فرهنگ و ادبیات هورامان

هورامان سرزمین ترانه‌های معطوف به طبیعت ، سرزمین شاعران طبیعت دوست ، سرزمین ادبیات شفاهی و نانوشته و سرزمین عرفان دوستان بوده است .متاسفانه هورامان بعلت صعب العبور بودن ارتباط چندانی زیادی با نواحی دیگر نداشته نداشته و همین امر نوعی ایزولاسیون اجتماعی و جغرافیایی را بر ساكنین آن تحمیل نموده است . با این حال ضرورت های زندگی این ارتباط را بیشتر نموده و وسعت بخشیده است . اگر تا دیروز مراودات مردم هورامان عمدتاً با بخش های محدودی از كردستان عراق و ایران بوده است ، اكنون تا مراكز و شهرهای عمده ایران و حتی اروپا و امریكا و استرالیا وسعت یافته است .

ترانه های هورامان

ترانه‌های هورامانی كه در اصطلاح محلی به گورانی معروفند بسیار متعدد و متنوع اند . این ترانه ها عمدتاً موسیقی به همراه نداشته و فقط با صوت و آهنگ خوانده می شود ، مضمون بخشی از این ترانه‌ها را عشق و عرفان تشكیل می‌دهد . زن ، طبیعت و مراد و نیز عزیزان از دست رفته منشا بسیاری از ترانه ها و آوازهای فولكلوریك در هورامان می‌باشد . از معروفترین این ترانه‌ها می‌توان به سیاچمانه و دره‌یانه اشاره كرد . ترانه‌های شاد و در اصطلاح محلی چپی معمولاً همراه با رقص و در مراسم عروسی و شادی خوانده می‌شوند . آهنگ و شعر این ترانه‌ها متعلق به شخص خاصی نیست و سینه به سینه به نسل امروزی رسیده است . خوانندگان معروف این ترانه‌ها در حال حاضر افرادی چون عثمان و محمد حسین كیمنه‌ای ، جمیل نوسودی ، توفیق دزآوری، فتح اله امینی می‌باشند .ترانه‌های غمگین یا هوره عموماً در مراسم یاد عزیزان از دست رفته و توسط زنان خوانده می شود . ترانه‌های عرفانی عموماً در تكیه‌ها و خانقاه‌ها و توسط پیروان طریقت قادری و نقشبندی خوانده می‌شود و اكثراً مضمون عرفانی و ندامت از كرده‌ها دارد . ترانه‌های دیگری از جمله مخصوص كودكان موسوم به لای لای ، ترانه مخصوص احشام مخصوصاً هنگام دوشیدن ماده‌گاو موسوم به توی توی و ترانه مخصوص هنگام كار و فعالیت در میان مردم هورامان ، مخصوصاً زنان رایجند .

برای دیدن تصاویری از هنرمندان اینجا را کلیک کنید

خواننده های مشهور هورامان

عثمان كیمنه‌ای

موسیقی

در هورامان قدیم غیر از دف و نوعی نی كه در اصطلاح محلی به آن لولی یا شمشال می‌گویند ، از آلات دیگری استفاده نشده است . این دو وسیله هم عموماً در مراسم مذهبی كاربرد داشته اند .با نی چندین نوع آهنگ نواخته می‌شود كه معروفترین آنها چمری و سحری می‌باشد .

 

شمشال

دف 

محمد نجیب حسنی

شعر

در قیاس با سایر مناطق كرد نشین شاید بتوان گفت كه تعداد شاعران این منطقه بیشتر بوده است . مضمون شعر شاعران هورامان نیز عمدتاً عاشقانه ، عرفانی و طبیعت دوستی است . از معروفترین شاعران این ناحیه می‌توان به مولوی تاوگوزی ، بیسارانی ، صیدی هورامی ، میرزا شفیع و میرزا عبدالقادر پاوه‌ای اشاره نمود .

شعری از مولوی

شعری از میرزا عبدالقادر پاوه‌ای

رقص و سما یا ذكر

این دو در عین اینكه ماهیتاً متفاوتند و یكی جنبه دنیوی و شادی آور (رقص) و دیگر (ذكر) جنبه معنوی و عرفانی دارد اما از نظر ظاهر شباهت‌هایی با هم دارند رقص در هورامان انواع مختلف دارد و عمدتاً به صورت دسته جمعی اجرا می‌شود .


نظرات() 



هوشمه ندئه دوای
سه شنبه 7 اردیبهشت 1389 08:15 ب.ظ

اطلاعیه!!!

: کانون پژوهشی فرهنگی ادبی اهورای دانشگاه کردستان برگذار می کند.
کانون اهورا در نظردارد برنامه ای تحت عنوان )هورامان،فرهنگ واجتماع) را در دانشگاه کردستان برگذار نماید . بدین وسیله ازکلیه ی نویسندگان ،فعالان ومحققان فرهنگ و اجتماع هورامان دعوت به عمل اثار و مقالات خود را در رابطه با محور های زیر به دبیرخانه ی همایش ارسال نمایند .

اهداف ومحور های اصلی همایش :

*
1. بررسی تاثیرات دیگر فرهنگ ها و جوامع بر روی فرهنگ و اجتماع هورامان
*
2. تاثیر رسانه های جمعی برفرهنگ و اجتماع هورامان و آسیب شناسی این تاثیرات- و جایگاه آن دربرنامه های کردی
*
3. هورامان و جایگاه آن در فرهنگ کرد
*
4. هورامان در ادغام فرهنگی
*
5. آسیب شناسی اجتماعی هورامان
*
6. تحولات دینی هورامان در طول اعصار
*
7. هورامان و فرهنگ ایران باستان
*
8. وضعیت کنونی هورامان ،جوانان و هویت

زمان:25اردیبهشت 1389
مکان : سنندج-دانشگاه کردستان - تالار مولوی
مهلت ارسال مقلات 19/2/1389
سنندج- خیابان پاسداران- امورفرهنگی دانشگاه کردستان- دفترکانون پژوهشی ،فرهنگی ادبی اهورا
خواهشمند است اثارومقالات به صورت ورد (تایپ شده)و در حداکثر3 برگه ی (A4) ارسال گردد . نام وشماره تلفن نویسنده نیز الزامی است .
ایمیل های زیر نیز آماده ی دریافت اثارشما ازطریق اینترنت می باشند(اثاربه زبان کردی هورامی وسورانی .
ehura_bnka@yahoo.com
hawramanweb@yahoo.com
جهت کسب اطلاعات بیشتر باشماره تلفن های زیر تماس حاصل فرمایید.
09187709017
09387500330
سیما
دوشنبه 17 اسفند 1388 11:45 ق.ظ
خیلی عالیه ممنون....... اما چرا عکس ها رو نمی تونیم ببینیم .؟؟؟؟ با این حال زحمت کشیدین تشکر.
سلیمان
دوشنبه 2 آذر 1388 09:44 ب.ظ
چرا عکس ها را نمیتونم ببینم؟
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر