تبلیغات
سایت خبری کردستان و اورامانات - بی توجهی به گویش های جنوب کردستان ..... آراد کبیر
سه شنبه 13 مرداد 1388

بی توجهی به گویش های جنوب کردستان ..... آراد کبیر

• نوع مطلب: درباره هورامان ،
• نوشته شده توسط: آراد کبیر

ین سوال سالهاست که مغز مرا دچار دغذغه و گمراهی و شک کرده که علت بی توجهی رهبران کورد (ایران و عراق) به گویش های کوردی جنوب کردستان یعنی هورامی،کلهری،لکی و لوری چیست؟دیروز لورها از کوردها جدا شدند، امروز کرمانشاهیها و کلهر ها و فردا هورامی ها. تمام رهبران ما با قاطعیت ابراز میکردند که لورها کوردند اما شخصا خود بنده ندیدم که سالی یک بار، حداقل یک آواز به زبان لوری در این همه شبکه کوردی زبان پخش شود. امروز نوبت به کرمانشاهی ها رسیده که دیگر لازم نیست در موردش صحبت کنیم زیرا همه گواه بر آنند؛ و اخیرا هم شنیده ام که حزبی به نام حزب هورامی در کردستان تشکیل شده که ادعای ...

این سوال سالهاست که مغز مرا دچار دغذغه و گمراهی و شک کرده که علت بی توجهی رهبران کورد (ایران و عراق) به گویش های کوردی جنوب کردستان (هورامی،کلهری،لکی و لوری )چیست؟دیروز لورها از کوردها جدا شدند، امروز کرمانشاهیها و کلهر ها و فردا هورامی ها. تمام رهبران ما با قاطعیت ابراز میکردند که لورها کوردند اما شخصا خود بنده ندیدم که سالی یک بار، حداقل یک آواز به زبان لوری در این همه شبکه کوردی زبان پخش شود. امروز نوبت به کرمانشاهی ها رسیده که دیگر لازم نیست در موردش صحبت کنیم زیرا همه گواه بر آنند؛ و اخیرا هم شنیده ام که حزبی به نام حزب هورامی در کردستان تشکیل شده که ادعای جدا دانستن و استقلال قومی ،ملی و زبانی خود از کوردها را کرده اند و طرفداران آن هم به طرز بسیار چشمگیری در حال افزایش هستند. حال سوال اینجاست که دلیل این ثمرات چیست؟ نظر بنده این است:

1- شاید رهبران کورد با این تصور بسته و غلط، یعنی سورانی و کرمانجی کردن کردستان بر این باورند، که اینگونه میتوانند اتحاد بین کوردها را تقویت کنند و لذا به اقداماتی همچون انتشار تمام برنامه ها و خبرها در رسانه ها _اعم از تصویری و نوشتاری_ به گویش سورانی و کرمانجی دست زده اند. در پاسخ به این تفکر باید گفت که اگر اتحاد با زبان واحد بوجود می آمد مطمئناً امروز عرب ها پشت فلسطینی ها را خالی نمیکردند و یا شاید هرگز شاهد دو کشور کره ی شمالی و جنوبی هم زبان نبودیم. مثالهای متشابه بسیاری در این زمینه وجود دارند که بنده اینجا فقط به این دو اکتفا میکنم. پس مسئولان بهتر است به جای پایمال کردن گویش های کوردی به بهانه حفظ اتحاد کوردها به فکر حفظ این گویش ها باشند تا کورد ها بیشتر از این از هم دور نشوند و باعث تقسیم شدن قومهای کورد نشود.
2- شاید هم این ایده را در سر می پرورانند که چون جمعیت این کوردها (کوردهای جنوب کردستان) کم است، پس دیگر لزومی برای توجه و سرمایه گذاری برای حفظ گویشهای آنها نیست. یعنی حفظ گویش ها و سرزمینی که زمانی، زبان رسمی و ادبی (بویژه گویش هورامی) و مهد موسیقی و آواز و هنر و تاریخ کردستان بوده و تقریبا هنوز هم هست، به جرم کمینه بودنشان مهم نیست، و بودن و نبودنشان فرقی ندارد. سرزمینی که هورامانش سندی است بر قدمت چندین هزار ساله کردستان و طاق بستان و بیستونش دال بر عظمت و اهمیت این سرزمین. اگر این تفکر واقعا از جانب رهبران کورد وجود داشته باشد پس باید گفت: دمکراسی شما کاملا بی اساس و از نظر فکری کاملا عقب افتاده است. چرا که یکی از مهمترین رسالت های دمکراسی دفاع از کمینه هاست.
3- شاید هم بر این باورند که چون سورانی و کرمانجی و هورامی و کلهری و ... همه کوردی هستند پس توجه کردن به همه گویش ها مهم نیست و باید گویشی را برای رسانه ها، مدرسه ها و ... انتخاب کرد که اکثر کوردها آن را میفهمند که بدون شک با این طرز تفکر، پس از چند قرن، دیگر اثری از گویش های جنوبی نخواهیم دید و این به معنای ژنوساید گویش های کوردی و نابودی قسمت اعظمی از ادبیات و فرهنگ و تاریخ کردستان است که شاید بسیاری از ملتهای دنیا آرزوی داشتن آن را دارند.
4- شاید هم مسئولان و کار به دستان وخامت اوضاع را درک کرده و به فکر چاره هستند که بنده این را بعید میدانم زیرا اگر اینگونه بود یکی از شانزده هفده کانالهای کوردی به گویش های جنوب کردستان اختصاص میافت و یا حداقل بخشی از اخبار به گویش های هورامی و کرمانشاهی پخش میشد تا دلگرمی باشد برای اقدامات بعدی و اینکه مردم این خطه از کردستان مطمئن شوند که رهبرانشان به فکر گویش آنها هم هستند. البته نباید کتمان کرد که یکی از این کانال ها برنامه های هورامی، کلهری و لکی اش بیشتر از بقیه است اما هنوز بسیار بسیار کم است و استفاده از واژه "بیشتر" فقط در مقایسه با کانال های دیگر است. در کل اگر مسئولان در فکر چاره برای این مهم هستند بنده صحبتی جز این ندارم: "زود باشید که دارد دیر میشود".

به هر حال رسیدگی به این موضوع بحثی نیست که بعدا به آن پرداخته شود چرا که این بخش از کردستان در اوضاع وخیمی به سر می برد. امروز ما چه بخواهیم و چه نخواهیم زبان کوردی دارای گویش های مختلفی است که در صورت عدم برخورد صحیح با آنها، زمینه ی جدا شدن آنها از زبان کوردی و در نتیجه اعلام استقلال این گویش ها از طرف مردمان آنها فراهم خواهد شد. این تفاوت گویش ها اگر درست با آنها برخورد شود نه تنها بد نیست بلکه بسیار خوب است و باعث بوجود آمدن آثار هنری و ادبی مختلف و موقعیت های بکر توریستی در کردستان میشود. حتی اگر کوردهای کرمانج که بیشترین کوردهای کردستان را تشکیل می دهند، این احساس در آنها بوجود آید که گویششان مورد بی لطفی و بی توجهی واقع میشود، بسیار طبیعیست که خود را عضوی از آن جامعه ندانند. چرا که بی لطفی و بی توجهی حکومت و جامعه به معنای به رسمیت نشناختن آن افراد، و آن گویش میباشد. بنابراین به نظر بنده بهترین کار برای جلوگیری از این تراژدی ها اولا" به رسمیت شناختن گویش سورانی به عنوان گویش رسمی کوردهاست تا کوردهایی که گویش همدیگر را نمیدانند از این گویش استفاده کنند؛ چرا که اینکار مانع از دور شدن قومهای مختلف کردستانی از هم میشود. برای مثال اگر یک کورد زازا برای ارتباط برقرار کردن با یک کورد کرمانج مجبور باشد از زبان ترکی استفاده کند بدون شک بعد از گذشت چند دهه این دو گویش نسبت به هم احساس بیگانگی کرده و چه بسا که زازا ها خود را قومی جدا از کوردها دانسته و یا کرمانج ها آنها را بعنوان مجموعه ای از کوردها قبول نکنند. ثانیا" باید در کنار این گویش رسمی، گویش محلی هر منطقه در همان منطقه تدریس شود. به عبارت دیگر زبان اداری هر منطقه باید گویش محلی آن منطقه باشد. برای مثال در هورامان و مناطق هورامی نشین علاوه بر زبان رسمی کشور باید گویش سورانی برای ارتباط بین کوردها، و هورامی بعنوان زبان اداری و محلی مورد استفاده واقع شود. به امید اصلاح                             


نظرات() 



یکشنبه 23 خرداد 1389 10:55 ب.ظ
من کرد مهابادی ام
100% هم با شما موافقم
البته کردستان بدون کلهر و هورامی و سایر گویش ها دیگه کردستان نیست
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر